Heemschut doet monumentenaanvraag voor Theater de Speeldoos in Vught

VUGHT – 26 maart 2025. Heemschut Noord-Brabant heeft samen met onze Werkgroep Post ’65 (WP65) een monumentenaanvraag gedaan voor Theater De Speeldoos in Vught.

Ondanks de architectonische waarde dreigt De Speeldoos te worden gesloopt. Heemschut ziet hier echter geen reden toe en dringt daarom aan op bescherming.

Het is al langere tijd onrustig rondom De Speeldoos. De gemeente probeert het pand al geruime tijd aan te kopen. Het plan is om De Speeldoos te slopen en te vervangen door een sociaal cultureel centrum met woningen. Bezorgde omwoners trokken daarom aan de bel bij Heemschut.

Heemschut kijkt met verbazing naar het voornemen om De Speeldoos te slopen. Het gebouw is in goede staat en kan worden gerenoveerd en herbestemd. Sloop lijkt ons dan ook onnodig en onzinnig. We verwijzen hierbij ook naar het recent verschenen essay ‘Beter dan Sloop’, waarin wordt beargumenteerd dat renovatie vrijwel altijd duurzamer en goedkoper is dan sloop nieuwbouw.

Post ’65-erfgoed
Heemschut Noord-Brabant en de WP65 benadrukken de zeldzaamheid van De Speeldoos. Het gebouw uit 1977 is een typisch voorbeeld van post ’65 architectuur:

“Straatbeelden laten een veelkantige buitenkant zien en het bovenaanzicht maakt nieuwsgierig naar plattegronden. Het belangrijkste onderdeel, de theaterzaal, heeft vanwege de akoestiek de grondvorm van een dubbel trapezium. Daaromheen een verkeerszone, met daaraan de andere, nevengeschikte ruimtes. Die voortkomende uit de zaalvorm, hun eigen vrije vormen kregen, waarschijnlijk ook vaak vanwege akoestiek. Een dergelijke architectuur is in Nederland zeldzaam, en alleen daarom al de moeite van het bewaren waard. De buitenkant doet soms vermoeden dat het een structuralistisch gebouw is, alhoewel ook sprake is van een organische bouwvorm.”

Over het toekennen van de monumentenstatus is Heemschut positief gestemd. In de Erfgoedvisie 2023-2029 van de gemeente Vught wordt namelijk expliciet belang gehecht aan Post ’65-erfgoed. Ook werkt de gemeente Vught momenteel aan een lijst Post ’65-erfgoed. De Speeldoos hoort zonder twijfel thuis op deze lijst.

Erfgoedvereniging Heemschut is een belangenorganisatie die samen met 5.000 leden en 160 vrijwilligers opkomt voor het erfgoed. Erfgoedvereniging Bond Heemschut, vereniging tot bescherming en instandhouding van cultuurmonumenten in Nederland. Opgericht in 1911. Beschermvrouwe: H.K.H. Prinses Beatrix