Het leven laat zich niet regisseren

JEROEN BOSCH ZIEKENHUIS 24 februari 2026. Carolien Burghout is Verpleegkundige Specialist Hematologie en promovendus ‘Zorg in de laatste levensjaren’ in het Jeroen Bosch Ziekenhuis. In haar Column krijg je een inkijkje in haar werk.

Het leven laat zich niet regisseren. En toch doen wij, mensen, alsof. Alsof er een draaiboek bestaat dat ons gerust kan stellen, zelfs voor het einde. We vinden de dood eng, schuiven het vaak vooruit in onze gedachten, het is iets voor later. Voor nog lang niet. Ook ik heb haar soms vooruitgeschoven.

Maar als professional weet ik ook hoe belangrijk het is om het gesprek aan te gaan. Niet alleen over de dood, maar ook over het leven nu. Proactieve zorg doet er toe. Het helpt om tijdig stil te staan bij het wat als. Wat wil je, wat past bij je, wat voelt waardig? Die gesprekken kunnen rust geven. Ze geven richting, houvast, het gevoel dat er is nagedacht voordat het te moeilijk wordt om nog woorden te vinden of de tijd er niet meer voor is.

Maar ik heb ook geleerd dat voorbereiden niet hetzelfde is als controleren. Want zelfs met zorgvuldige afspraken kan het leven een andere wending nemen. Ik heb gezien hoe de tijd ineens kan versnellen. Hoe angst zich kan aandienen. Hoe iemand zich kan vastklampen aan het leven, soms tegen beter weten in. Niet uit ontkenning, maar uit liefde voor het leven zelf.

En dan stopt het leven.
Niet netjes.
Niet volgens plan.
Niet “zoals afgesproken”.

Alle voorbereidingen ten spijt.
Alle proactieve zorg voorbij.

Dat is confronterend en pijnlijk. Het herinnert mij eraan hoe kwetsbaar ons verlangen naar grip is. Dat we ons nog zo goed kunnen voorbereiden, vooruit kunnen denken, zaken kunnen vastleggen en tegelijk mogen erkennen dat niet alles in onze handen ligt.

Misschien is dat erkennen genoeg. Ruimte maken voor wat komt, en leven zolang het er is.