Column Corvers: Eerlijke verdeling
HELVOIRT – 21 augustis 2026. Vught staat sinds kort onder verscherpt toezicht van Den Haag.
De gemeente voldoet niet aan de Spreidingswet die gemeenten verplicht opvang van asielzoekers te realiseren. Die wet regelt een eerlijke verdeling voor asielopvang over Nederland. Vught moet volgens de Spreidingswet 192 asielzoekers opvangen.
Het vorige college van Gemeentebelangen, VVD en CDA heeft dit niet geregeld en het nieuwe gemeentebestuur tot nu toe ook niet. Gemeentebelangen, VVD en SamenLokaal wijzen erop dat Vught al bovengemiddeld veel Oekraïners opvangt en veel statushouders huisvest. Natuurlijk wordt daar ook de PI en Extra Beveiligde Inrichting bijgehaald en zelfs de aanwezigheid van diverse specialistische zorgvoorzieningen, zoals de Zuiderbosschool, een school voor speciaal onderwijs. Maar bovenal: er ontbreken geschikte locaties voor grootschalige opvang, zegt het college. Met andere woorden: waar hebben we het eigenlijk over!
Behalve Vught staan nog 23 gemeenten op het lijstje van minister Bart van den Brink van Asiel en Migratie die niet voldoen aan de Spreidingswet. De komende tijd zal dat lijstje nog veel langer worden want zo’n 250 gemeenten vangen geen of niet voldoende asielzoekers op. En al die gemeenten hebben allemaal hun eigen redenen om asielzoekers te weren zoals ook Vught die heeft.
Vught verklaart nu eenzijdig dat “het al zoveel doet”. Maar de opvang van Oekraïners en statushouders is van een andere orde en vermindert de asielopgave uit de Spreidingswet niet. Die wet is strikt bedoeld voor de opvang van asielzoekers die in een asielprocedure zitten (in azc’s of noodopvang). Oekraïners zijn vluchtelingen die onder de aanduiding ‘tijdelijk beschermden’ vallen volgens een andere Europese richtlijn. En statushouders? Die hebben al een verblijfsvergunning en recht op een woning en tellen ook niet mee voor de Spreidingswet (met uitzondering van statushouders die in een opvanglocatie van het COA zitten in afwachting op een woning).
Gemeenten mogen binnen de provincie schuiven met het aantal verplichte opvangplekken. Omdat Vught veel meer Oekraïners opvangt dan de opgave (608 tegen 232) en meer statushouders huisvest kan het proberen dat een of meer andere gemeenten (een deel van) de taakstelling van asielzoekers overneemt. Maar dat is op basis van vrijwilligheid, is geen verplichting en gebeurt aan de provinciale regietafels (provincie, gemeenten en COA). De Spreidingswet gaat immers uitsluitend over asielopvang. Maar de kans dat met andere gemeenten een deal kan worden gesloten lijkt klein. Een gemeente is immers niet snel bereid meer asielzoekers op te vangen dan de opgave. De minister heeft uiteindelijk de bevoegdheid om de verdeling zelf vast te stellen en ook om locaties aan te wijzen.
Het Vughtse college zegt dat er geen mogelijkheden of geschikte locaties zijn om asielzoekers op te vangen. Maar het wekt niet de indruk dat het actief mogelijkheden heeft onderzocht. Vught is een welvarende gemeente, een van de criteria op basis waarvan gemeenten asielzoekers kunnen opnemen. Vught kan meer doen aan een eerlijke verdeling van asielzoekers dan het nu doet.
